Jakie lektury trzeba znać?

W czasie egzaminu ósmoklasiści muszą wykazać się znajomością dzieł literackich, które czytali w klasach 4-8 szkoły podstawowej. Może okazać się ona kluczowa podczas egzaminu z języka polskiego, zarówno przy rozwiązywaniu zadań zamkniętych, jak i otwartych, gdzie uczeń musi napisać dłuższą formę wypowiedzi, np. opowiadanie lub rozprawkę. Oto lektury, które będą wymagane na egzaminie ósmoklasisty w 2026 roku.

Lektury obowiązkowe na egzaminie ósmoklasisty 2026:

• Charles Dickens, Opowieść wigilijna
• Aleksander Fredro, Zemsta
• Jan Kochanowski, wybór fraszek, wybrana pieśń, treny VII i VIII
• Aleksander Kamiński, Kamienie na szaniec
• Adam Mickiewicz, Reduta Ordona,
• Adam Mickiewicz, Świtezianka,
• Adam Mickiewicz, Dziady cz. II,
• Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz (księgi: I, II, IV, X, XI, XII)
• Antoine de Saint-Exupéry, Mały Książę
• Henryk Sienkiewicz, Quo vadis,
• Henryk Sienkiewicz, Latarnik
• Juliusz Słowacki, Balladyna
• Stefan Żeromski, „Syzyfowe prace”,
• Sławomir Mrożek, „Artysta”,
• Jan Brzechwa, Akademia Pana Kleksa
• Janusz Christa, Kajko i Kokosz. Szkoła latania (komiks)
• Clive Staples Lewis, Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa
• Ferenc Molnár, Chłopcy z Placu Broni
• John Ronald Reuel Tolkien, Hobbit, czyli tam i z powrotem.

Inne utwory literackie, do których uczeń może odwołać się w wypracowaniu

Klasy IV–VI Krótkie utwory literackie poznawane w całości, utwory literackie poznawane we fragmentach i utwory poetyckie, których znajomość nie będzie sprawdzana na egzaminie ósmoklasisty

• René Goscinny, Jean-Jacques Sempé, Mikołajek (wybór opowiadań)
• Ignacy Krasicki, wybrane bajki
• Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz (wybrane fragmenty, inne niż księgi: I, II, IV, X, XI, XII)
• Józef Wybicki, Mazurek Dąbrowskiego
• Wybrane mity greckie, w tym mit o powstaniu świata oraz mity o Prometeuszu, o Syzyfie, o Demeter i Korze, o Dedalu i Ikarze, o Heraklesie, o Tezeuszu i Ariadnie
• Biblia: stworzenie świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne, w tym o talentach, o miłosiernym Samarytaninie
• Wybrane podania i legendy polskie 8) wybrane baśnie polskie i europejskie 9) Maria Konopnicka, Rota.

Utwory literackie wykreślone w podstawie programowej z 2024 r., do których uczeń może odwołać się w wypracowaniu w latach 2025–2028

Klasy IV–VI

• Charles Perrault, Kopciuszek
• Adam Mickiewicz, Powrót taty, Pani Twardowska
• Bolesław Prus, Katarynka
• Aleksander Puszkin, Bajka o rybaku i rybce
• Henryk Sienkiewicz, W pustyni i w puszczy
• Juliusz Słowacki, W pamiętniku Zofii Bobrówny
• legendy polskie: o Lechu, o Piaście, o Kraku i Wandzie
• mit o Orfeuszu i Eurydyce
• przypowieści: o siewcy, o pannach roztropnych.

Klasy VII i VIII

• Jan Kochanowski, treny I i V
• Ignacy Krasicki, „Żona modna”,
• Adam Mickiewicz, Śmierć Pułkownika, wybrany utwór z cyklu „Sonety krymskie”, Pan Tadeusz (księgi: III, V, VI, VII, VIII, IX)
• Melchior Wańkowicz, „Tędy i owędy” (wybrany reportaż).

WAŻNE: Przed egzaminem ósmoklasisty warto również powtórzyć sobie lektury uzupełniające, ponieważ także do nich uczeń będzie mógł się odwoływać w swojej pracy pisemnej. Da mu to większą swobodę podczas wybierania dzieł, na których będzie chciał się opierać, pisząc wypracowanie.